Sosyal Fobi Nedir?


Sosyal fobi başkaları tarafından izlenme ve değerlendirilme korkusudur. Basit bir utangaçlıktan, toplum içine çıkamamaya kadar uzanan bir perspektifte görülebilir. Normalde insanlar bazı durumlarda utanç yaşarlar ama bu geçici bir durumdur. Oysa  sosyal fobiklerde bu durum sürekli olarak tekrar eder.

Sosyal Fobi toplumumuzda sıklıkla görülmektedir.Çünkü toplumumuz  “az konuşmayı”, “terbiyeli davranmayı” ve “utanmayı” teşvik eder. Toplumsal yaşam için bu söylemlerin bir kısmı gereklidir ama sosyal fobikler bu söylemleri fazlaca içselleştirmişlerdir.
 
Sosyal fobiye çoğunlukla depresyon, agorafobi yani açık alan korkusu, panik bozukluk gibi rahatsılzıklar da eşlik eder. Sosyal fobiisi olan kişilerde; alkol kullanım oranı, ilaç bağımlılığı ya da aşırı yeme yaygındır. Bu alışkanlıklarla rahatlamayı tercih ederler.

Sosyal fobik kişiler adeta izole bir yaşam sürerler. Çoğu için dışarı çıkmak bir işkencedir.  Sürekli bir şeylerden kaçındıkları için başarı oranları da düşüktür.  Bir çok fırsatı kaçırırlar. Kendilerini yeterince gösteremezler, potansiyelerinin altında kalırlar.

Bu hastalığın temelinde reddilme, olumsuz değerlendirilme ve rezil olma korkuları vardır.
Özgüvenleri düşük olan sosyal fobikler genelde bağımlılığı onaylayıcı ailelerden gelirler. Genetik yatkınlık da bir diğer önemli faktördür.

Sosyal fobi en çok hangi hallerde görülür?

• Topluluk önünde konuşmak
• İşyerinde ya da okulda sunum yapmak
• Kalabalık arasında bulunmak
• Başkalarının önünde yiyip içmek
• Otorite konumundaki kişilerle konuşmak
• Herhangi yerde ilgilerin yönelmesi
• Genel tuvaletleri kullanmak
• Karşı cinsle konuşma, tanışmak
• Başkası bakarken yazı yazmak
• Bir ürün alırken pazarlık yapmak
• Israrlı bir satıcı karşısında

Sosyal fobi tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bu kişilere “aman canım ne var çekinecek,  veya “aman niye utanıyorsun” gibi şeyler demek işe  yaramayacaktır.  Zaten o kişilerde bunu bilmektedirler ama ellerinden gelmemektedir.. Sosyal fobiyi gizlemek yerine  bir uzmandan yardım almak en doğrusudur.

Uzm. Psk. Reyhan Algül