“VAZGEÇİLEBİLİRİM”…
İlişkide hissedilen güven, kişinin daha doğduğu andan itibaren ihtiyaç duyduğu ve ilk yıllarda gelişen (ya da gelişemeyen) en önemli duygulardan biridir. Bebek ebeveynleriyle ilişkisinde güvende olduğunu, korunduğunu, sevildiğini ve önemli olduğunu hissediyorsa güvenli bağlanmayı deneyimleyerek öğrenir.
Ancak….
Kişilik ve benlik gelişimi sürecinde çocuk güvensiz bağlanma örüntüsü (kaygılı, kaçıngan veya kaygılı-kaçıngan) geliştirdiyse dengeli ve stabil bir şekilde ilişki deneyimleyemez. Bu durumda da belirli olumsuz inançlar duygu-düşünce-davranış örüntülerinde belirleyici rol oynar. Burada en kapsayıcı olumsuz inançlardan biri “vazgeçilirim/vazgeçilebilirim”dir. Bu inanç beraberinde “Önemsizim”, “Değersizim”, “Yeterince iyi değilim”, “Sevilemem” olumsuz inançlarını da getirir. Kişinin bunlarla yüzleşmesi oldukça zorlayıcı olacağı için genellikle belirli kaçınma mekanizmaları geliştirir. Bu mekanizmalardan biri de kişilerin flört evresini sıklıkla deneyimlemesidir. Flörtün anlamı kişinin seçilmesi, tercih edilmesi, beğenilmesi, dolayısıyla yeterince ilgi çekici olmasıdır. Bir de karşı tarafın kendi şema telafi süreçlerinin getirisi olarak yoğun ilgi de varsa bu anlamlara değerlilik ve sevilebilirlik de bonus olarak eklenir. Eğer ki kişi kaygılı bağlanma örüntüsüne sahipse bu duygular onun partnerine bağlanması için uygun zemini zaten oluşturur. Ama derinlerdeki “Vazgeçilebilirim” pusuda tetiklenmeyi bekler.
Hikayenin bir de kaçıngan bağlanan tarafı var elbette. Kaçıngan bağlanma örüntüsüne sahip kişiler bekarlar havuzunda sıklıkla dolaşırlar ve güvensiz erken dönem deneyimlerini partnerlerini etkileme süreçlerindeki aşk bombardımanı ile telafi ederler. Bu kişiler zaten o kadar ilgi çekici olup karşı tarafa olumlu duygular iletirler ki partnerlerinin onlara ilgi duyması kaçınılmaz olur. Bu da onlar için yeterlilik, sevilebilirlik, değerliliktir aslında. Çocukken öğrendikleri “vazgeçilirim/vazgeçilebilirim” örüntüsü flörtün ilişkiye dönüşmesine engel olarak kaçıngan bağlanan bireylerin bekarlar havuzunun müdavimi olmalarına neden olur.
Değersizliğe ek olarak “seçilmemişlik”ten dolayı benlik zedelenmesini de barındıran “vazgeçilmişlik” kişilerin ilişki örüntülerini önemli derecede etkiler. Kimileri vazgeçilmemek için kendini feda eder, sürekli karşı tarafı memnun etmek ister, kendisini vazgeçilmez kılacak özellikleri gösterir. Kimileri ise vazgeçilmemek için vazgeçer.
Güvenli bağlanmanın iyileştiriciliği ile bütün ilişki örüntülerimizin dengelenmesi dileğiyle….
