Bir dizi repliğinde duyduk en çok bu cümleyi, ”Aman ağzımızın tadı bozulmasın Ali Rıza Bey.” diyerek ne çok şeyin üstü kapatılmak istendi, nelere boyun eğildi, sessiz kalındı hatırlayalım… Peki kaçımız ağzımızın tadı bozulmasın diyerek ötekini memnun etmek zorunda hissettik kendimizi ? Sonunda da birçoğumuz sıkışıp kalmışlık hissiyle dolup taştık. Bu kişiler aslında boyun eğicilik şemasına sahiptirler. Boyun eğicilik şemasına sahip [...]
Doğduğumuz andan başlayarak hayatımızın sonuna kadar birtakım ihtiyaçlarımız vardır. Abraham Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi piramidini bilmeyen, duymayan yoktur sanırım. Maslow’un modeline göre ilk olarak yemek, uyku, barınma, cinsellik gibi temel ihtiyaçları içeren fizyolojik ihtiyaçlar gelir. İhtiyaçların giderilmesi veya tatmininin düzenli olmasına da ihtiyaç duyarız ki bir sonraki aşamaya geçelim. Daha sonra güvenlik ihtiyacı devreye girer. Bedensel güvenlik, maddi olarak güvende [...]
İçinde bulunduğumuz duruma, bağlama göre kendini düzenleyebilme kapasitesine regülasyon denir. Birçok stres faktörünü duyumsayıp hangi faktörlere ilgi göstermemiz hangilerini görmezden gelmemize dair bir karar verme işidir. Genelde stres unsurlarının bir birleşimizdir aslında bizim regüle edebildiğimiz. Regüle olduğumuz zaman hem fizyolojik hem de nörolojik olarak beynimizin bütün birimlerine ulaşma şansımız oluyor; öğrenme için, bütünleme için, bağ kurmak için… Fiziksel, zihinsel, [...]
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, her ne kadar bir irade sorunu gibi görünse de, aslında beynin yönetim sistemlerindeki kimyasal sıkıntıdır. Normal görünen kimseler, ilgilerini çeken görece önemsiz konulara gayet güzel, odaklanabilirken nasıl oluyor da önemli gördükleri konular üzerine odaklanmakta sürekli sorun yaşıyor Bu sadece basit bir “irade” sorunu değildir. Nasıl görünürse görünsün DEHB sorununun temelinde irade eksikliği değil, beynin [...]
Hayatımızın çoğu evresinde karşımıza yol ayrımları çıkar, seçenekler çıkar ve bir şekilde seçim yapmamız gerekir. Kimi zaman yola çıktığımızda hangi yoldan gideceğimiz yere ulaşacağımıza karar verirken yaptığımız seçimdir, kimi zaman yemek menüsünden yiyeceğimiz yemeği seçmektir, kimi zaman ise hayatımızın gidişatını, kendimizi hatta ailemizi, yaşadığımız toplumu dahi etkileyecek seçimler yapmak zorunda kalabiliriz. Peki neden bazılarımız en küçüğünden en büyüğüne karar verirken [...]
Korkuyorum… Evet, korkuyoruz. Geride kalanlar olarak yavaş yavaş yaşama adapte olsak da içimizdeki huzursuzluk, zihnimizdeki endişe devam ediyor olabilir. Çünkü bir anda, başımıza felaketler gelebileceğini, ailemizi, sevdiklerimizi, şehrimizi kaybedebileceğimizi gördük. Güvende hissetmiyoruz. Çaresizlik ile öfkenin birbirine en yakın olduğu zamanlardayız belki de. Evet, zaman geçtikçe günlük hayata adapte olmaya başlıyor ve yaşananları zihnimizin arkasına atıyoruz. Ansızın hatırladığımızda ise suçluluk, üzüntü, [...]
1- Haber akışınızı düzenleyin. : Mümkünse belirti aralıklar belirleyin. Kendinizi dayanamadığınız kadar kötü hissetmeye başladığınızda erişimi sınırlayın. Haberlere ara verin ve zihin sağlığınızı korumak için bir süre takip ettiğiniz haber kaynaklarından uzaklaşın. 2- Doomscrolling’i özleyin. : Özellikle kötü haberleri çok yoğun bir şekilde takip etmek olarak tanımlanan felaket kaydırması veya doomscrolling zihin sağlığına zarar verebiliyor. Sinir sistemini alt üst edebiliyor. [...]
– Net ve doğru bilgiler verilerek, kısa cümleler kurmaya çalışın. -Ne anlatıyorsa sakince dinleyin; konuşmak istemiyorsa zorla konuşturmaya çalışmayın ya da konuşma hızına eşlik edin. -İzin verirse fiziksel temas kurmakta fayda var; sarılmak, sırtına dokunmak, elini tutmak. -” Şükret ki hayattasın, Üzülme artık geçti, Kader ” gibi cümleler kurmamaya özen gösterin. – Su ve yemek yemesi için zorlanmaması önerilir. Bedeni hala şok tepkisi [...]
Bugün okullar açıldı….. Çocukların stres karşısında;odaklanmakta zorlanma uyumsuz davranışlar gösterme öfke ve üzüntü gibi yoğun duyguları yönetmekte güçlük uyumakta ve uyanmakta zorlanma aile bireylerinden ayrılmak istememe daha fazla ekran kullanmak isteme çok fazla konuşma veya konuşmayıp içe kapanma gibi tepkiler gösterebilirler. Ebeveyn olarak;Çocuğunuzun güvende hissetme ihtiyacını fark edin, Onun okul rutinine geri dönüşünü sağlayın, Onun için günlük yaşamdaki belirsizlikleri azaltın, Duygularını paylaştığı zamanlarda dinleyin, sorularını yanıtlayın, Arkadaşlarıyla sosyalleşmesine alan tanıyın, Eşlik edin, [...]
Deprem psikolojisi ve bu süreci doğru ilerletebilmek ile ilgili bazı detayları sizlerle paylaştık… Deprem her yönüyle çok travmatik ve şok edici bir durumdur. Yaşayan kişi için son derece korku ve stres yaratır. Depremden sonra hala yaşanabilme olasılığı bile kişiye kaygı vermekte, titreşimleri bile depremmiş gibi yorumlayabilmektedir. Depremin bu kadar kaygı verici olmasının nedenleri vardır. Bunlardan ilki ne zaman geleceği bilinemiyor [...]
Öncelikli olarak duygularını inkar etmeyin ya da geçiştirmeyin. ‘’Ağlama, üzülme, burada ağlanacak bir şey yok, buna gerek yok.’’ demeyin. Bunun tersine duygularını yansıtın ve empatik bir dille ona onu anladığınızı gösterin ve şu anda güvende olduğu hissini verin. ‘’Evet biliyorum üzgünsün, korkuyorsun ben de üzgünüm bu olanlar için ama şu anda güvendeyiz.’’ gibi cümleler kurun. ‘’Sana sarılabilirim istersen.’’ deyip [...]
Deprem sonrası deneyimlediğimiz ortak duygular; çaresizlik, korku, kaygı, suçluluk, utanç… Deprem karşısında deneyimlediğimiz çaresizlik bir çoğumuzu “enkaz altında kalmak” ve “sevdiklerimizin enkaz altında kalması” gibi olumsuz senaryolara sürükledi. Her iki durumda da sanki elimizden bir şey gelmiyormuş gibi hissediyor, bu sebeple de yoğun stres deneyimliyoruz. Aslında zihnimiz kontrol edemeyeceği/değiştiremeyeceği gerçeklikleri bastırma ve inkar mekanizmaları ile yönetir (tıpkı günlük yaşamımızı kendi ölümümüzü [...]
